Een van de bedreigingen waardoor de erfgoedwaarden in de onderaardse mergelgroeven verdwijnen zijn aanpassingen voor onder andere massatoerisme.
Een aantal mergelgroeven worden toeristisch geëxploiteerd. Vooral wanneer de exploitatie overgaat in massa toerisme, wordt dit een bedreiging voor de mergelgroeven.
Het massatoerisme kan worden onderverdeeld in:
- Informatieve rondleidingen
- Adventure activiteiten
- Ombouwen van een groeve tot iets anders
Informatieve rondleidingen
Deze vorm van massatoerisme brengt de minste vernieling met zich mee. Tijdens informatieve rondleidingen lopen (grote) groepen met gids door de gangen. Het komt wel eens voor dat een toerist iets beschadigd. De rondleiding zelf vernielt niet veel, toch zijn er vele erfgoedwaarden aangetast om de rondleiding mogelijk te maken. Zo werden vloeren geëgaliseerd en reeds in vroegere tijden tot vandaag de dag allerlei wandtekeningen aangebracht, die vaak geen enkele relatie hebben tot de mergelgroeve.
Informatieve rondleidingen vinden plaats in de volgende mergelgroeven:
- Fluweelengrot
- Gemeentegrot
- Sibbergroeve
- Zonneberg gangenstelsel
- Noordelijk gangenstelsel
- Jezuietenberg
- Avergat
- Groeve onder de Lindestraat
- Katakomben
- Daelhemmerberggroeve.
Adventure activiteiten
Deze vorm van massatoerisme brengt vaak veel vernielingen met zich mee. Denk aan spel en adventure activiteiten zoals paintball, lasergame, mountainbike, quadrijden, obstakel parcour of puzzelttocht.
Bij het paintballen wordt het onderaardse landschap dermate beschadigd dat de erfgoedwaarden zowat geheel verloren gaan. De eeuwenoude wanden worden gekleurd met verf uit de paintbal kogels en de groeve omgebouwd met obstakels. In de Sibbergroeve, Fluweelengrot, Wilhelminagroeve en Roebroekgroeve worden van allerlei activiteiten georganiseerd met spel en adventure.
Ombouwen van een groeve tot iets anders
Dit betekent een totale vernieling van het oorspronkelijke mergelgroeve landschap. Voorbeelden zijn de nagebouwde Romeinse Katakomben, de Steenkolenmijn, de Aquariumgrot en de voormalige Prehistorische Monstergrot, allen in Valkenburg. Door het nabouwen van de Katakomben en de Steenkolenmijn is het gehele mergelgroeve landschap niet meer aanwezig. Door het inrichten met aquariums, monsters, dinosaurussen enzovoorts is het zwaar beschadigd.
Een tijdelijke variant op het ombouwen van een groeve tot iets anders zijn de onderaardse kerstmarkten, die jaarlijks worden georganiseerd in de Gemeentegrot en Fluweelengrot te Valkenburg. Deze groeven worden anderhalve maand lang omgetoverd in de kerstsfeer. Alhoewel dit na de kerstperiode weer wordt verwijderd, is de authenticiteit van het onderaardse groevelandschap elk jaar meer aangetast door de markt met duizenden bezoekers per dag.
